PRACOWNICY ADMINISTRACJI UPP PRZEDMIOTEM SZCZEGÓLNEJ UWAGI

Jak wiadomo, dla uczelni wyższej podstawowymi aktami prawnymi regulującymi jej ustrój i działanie są ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz jej statut, a Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach sprawowanego nadzoru dysponuje sankcjami za ich nieprzestrzeganie. W ustawie nie ma przepisów definiujących administrację i jej zadania, natomiast rolę tę spełnia statut UPP, który w rozdziale Administracja Uniwersytetu, w jego § 71 określił, że „Zadania Uniwersytetu w zakresie czynności administracyjnych, gospodarczych, usługowych i finansowych koniecznych do prowadzenia działalności naukowej i dydaktycznej wykonują wyspecjalizowane jednostki organizacyjne, o których mowa w § 8 ust. 3, lub stanowiska pracy ds. administracyjnych działające w tych jednostkach i na ich rzecz.” Dalej, w § 72 statutu UPP wyszczególnione zostały komórki i stanowiska wchodzące w skład administracji: 1) działy; 2) w ramach działów mogą być tworzone sekcje, zespoły i inne jednostki organizacyjne lub samodzielne stanowiska pracy; 3) na wydziałach dziekanaty oraz inne jednostki organizacyjne administracji; którą zgodnie z  § 73 ust. 1 statutu UPP kieruje Rektor przy pomocy prorektorów, dziekanów i prodziekanów, kanclerza, kwestora, dyrektorów/kierowników poszczególnych jednostek organizacyjnych – i to wszystko. Zgodnie z powyższym, w Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu w skład administracji i jej pracowników wchodzą osoby, o których mowa w § 71 – § 73  jego statutu.

Z przyjętej we wrześniu 2022 r. Strategii rozwoju Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu 2022-2027 – stosownie do wizji rozwoju Uniwersytetu – oraz wydanych w związku z nią treści zarządzeń Rektora (nr 4/2024 z 24 stycznia 2024 r.  ws. powołania Pełnomocnika Rektora ds. opracowania założeń oraz wdrożenia procesów personalnych w administracji UPP; nr 124/2025 z 10 grudnia 2025 r. ws. powołania komisji rektorskiej ds. opracowania systemu wartościowania stanowisk pracy wraz z modelem kompetencyjnym i siatką płac administracji centralnej Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu), a także z ogłoszonego w dniu 25 listopada 2025 r. zamówienia publicznego nr AZ.2311.3977.2025 na opracowanie systemu wartościowania stanowisk pracy wraz z modelem kompetencyjnym i siatką płac dla pracowników administracji centralnej Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, wynika, że Pracownicy administracji są przedmiotem szczególnego zainteresowania najwyższych organów Uniwersytetu i podejmowanych oraz zamierzonych dalszych działań wobec tych Pracowników.
Dzieje się tak mimo określonego w Strategii, w jej celu strategicznym 6 „Zbudowaniu modelu i kultury wsparcia administracyjnego spełniającemu warunki Uczelni przyjaznej, profesjonalnej i opartej na najnowszych technologiach zarządzania”, i w kluczowym działaniu nr 6 do celu operacyjnego 6.1.: nakazaniu wprowadzenia cyklicznej „oceny funkcjonowania administracji” – czyli jej całościowej oceny funkcjonalnej, dającej podstawę do ewentualnych, wynikających z tej oceny funkcjonowania odpowiednich zmian, zwłaszcza w Regulaminie organizacyjnym Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
Zamiast takiego strategicznego działania, w uczelnianych aktach prawodawstwa wewnętrznego i decyzjach władz Uniwersytetu, Pracowników administracji poddaje się lub zamierza się poddawać procedurom ukierunkowanym na poszczególnych z nich, ostatnio poprzez wartościowanie ich stanowisk pracy, a ostatnio jeszcze poprzez zamierzoną ocenę okresową ich pracy. Stąd w Strategii wielokrotne przywoływanie Pracowników administracji, w odniesieniu do ich: kompetencji i ścieżek rozwoju; rozwijania kompetencji; wsparcia administracyjnego; profesjonalnego nimi zarządzania; kultury instytucjonalnej; efektywności polityki kadrowej wobec nich; polityki kadrowej i decyzji zarządczych wobec nich w celu optymalizacji ich karier; modeli kompetencyjnych dla ich kluczowych stanowisk, itd.

W powyższym kontekście należy zauważyć, że znawcy problematyki zarządzania wskazują na liczne wątpliwości dotyczące ograniczonej, spadającej przydatności wartościowania stanowisk pracy w polityce kadrowej i dla ustalania na tej podstawie wynagrodzeń pracowników. Powstaje pytanie, czy i na ile taka metoda może się sprawdzić  pozytywnie w odniesieniu do Pracowników administracji Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Jeszcze większy problem wiąże się z zamysłem wprowadzenia oceny okresowej Pracowników administracji, w ramach reanimacji upadłej inicjatywy z pierwszej dekady lat 2000-nych – wprowadzenia oceny okresowej pracowników niebędących nauczycielami akademickimi.

Pomysłodawcy takiej oceny zapominają o podstawowej kwestii, że w żadnej z dotychczasowych ustaw o szkolnictwie wyższym prawodawca nie wprowadził oceny okresowej pracowników niebędących nauczycielami akademickimi, a jest w tych ustawach zawsze ocena okresowa nauczycieli akademickich – ze względu na zadaniowy charakter pracy tych nauczycieli, wymagającej okresowego rozliczenia jej wyników, skutkującego ewentualnymi czynnościami kadrowymi wobec nich w przypadku istotnych w niej zaniedbań.

Ten ustawowy brak przepisów ustanawiających ocenę okresową pracowników niebędących nauczycielami akademickimi jest spowodowany fundamentalnymi racjami merytorycznymi, ponieważ:
– pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi podlegają na podstawie przepisów Kodeksu pracy ocenie codziennej dokonywanej przez ich przełożonych, przez co nie ma potrzeby wprowadzania jakiejś ich dodatkowej oceny okresowej;
– pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi wykonują swe zadania pracownicze objęte zakresami ich czynności na zajmowanym stanowisku służbowym, pod nadzorem i na polecenie ich przełożonych, którzy przez to mają gruntowne i bezpośrednie rozeznanie w jakości i efektach pracy podległych im pracowników; pomysł, że przełożeni mają się o tym dowiedzieć dopiero z zamierzonej oceny okresowej tych pracowników nie wytrzymuje próby krytyki;
– w razie niezadowalającego wywiązywania się z ich zadań, pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi podlegają przepisom Kodeksu pracy dotyczącym takich sytuacji i ich przełożeni nie mają przeszkód ustawowych i statutowych, aby móc korzystać z przysługujących im w takich przypadkach narzędzi polityki kadrowej, (w odróżnieniu od nauczycieli akademickich, których stosunek pracy chronią odpowiednie procedury ustawowe i statutowe oparte na instytucji oceny okresowej wyników ich pracy);
– zamysł oceny okresowej pracowników niebędących nauczycielami akademickimi, zwłaszcza w sytuacjach spornych dotyczących jej przebiegu i rezultatów, będzie prowadził do wymuszonej pośredniej oceny zarządzania tymi pracownikami przez ich przełożonych, co może skutkować zbędnymi napięciami i konfliktami (np. na tle ich nierównego traktowania danego pracownika w porównaniu z innymi pracownikami jego jednostki podczas tej oceny, itp.);
– zamysł takiej dodatkowej oceny okresowej tych pracowników jest też pośrednio swego rodzaju votum nieufności wobec ich przełożonych, świadczącym, że nie dokonują oni należycie wymaganej Kodeksem pracy bieżącej oceny podległych im pracowników niebędących nauczycielami akademickimi.

Powyższe wątpliwości i zastrzeżenia mają swe odpowiednie odniesienie także do zamierzonego wartościowania stanowisk pracy Pracowników administracji Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu oraz do zamierzonej ich oceny okresowej.

Prosimy więc Pracowników administracji UPP oraz ich Przedstawicieli w Senacie jako ustawowym organie kolegialnym Uniwersytetu o pilne zainteresowanie się trwającymi w naszej Uczelni pracami nad zmianami w odniesieniu do ich obowiązków i praw pracowniczych, a zwłaszcza we współdziałaniu z uczelnianymi organizacjami związków zawodowych o wszelkie możliwe oddziaływanie na te prace tak, aby obowiązki i prawa pracownicze Pracowników administracji Uniwersytetu nie uległy pogorszeniu.

Informacja OZ NSZZ „Solidarność”
na podstawie materiałów źródłowych